نشست نوآوری‎های امام خمینی در علم اصول
49 بازدید
موضوع: فقه و اصول
نحوه تهیه : فردی

در این نشست علمی، حجت‎الاسلام والمسلمین مقیمی، مدرس وکارشناس اصول فقه  حوزه علمیه قم با اشاره به تفاوت‎ نظرات امام خمینی(ره) با نظر بسیاری از اصولیون در برخی از قواعد اصولی موارد متعددی را برشمرد و گفت:
 یکی از اصول امام در علم اصول عدم پذیرش مرزبندی اصولی است زیرا ایشان قائل بودند که اختلاف در علوم به ذات آن علوم باز می‎گردد نه موضوع ویا محمول.

نظریه خطابات قانونی

این کارشناس علم اصول حوزه بیان کرد: این بحث جدی در میان اصولیون مطرح بود که خداوند وقتی در قرآن خطاب «یا ایها الذین آمنوا» یا نظایر آن را مطرح می‎کند منظور آن شخص نیست البته خطابات شخصی قرآن به پیامبران به شکل خاص مشخص است ولی در اینجا بیان کلی است.
وی گفت: بنای اصولیون این است که شارع در جعل احکام شرعی یک یک ما را که مورد خطاب قرار نداده است و حکم روی یک سری عناوین رفته است حال سوال این است که کسانی که در آینده می‎آیند هم مورد خطاب قرار می‎گیرند که در اینجا اصولین بیان می‎کنند که این بحث برای برانگیختن و بعث و ترغیب همه مومنان است و به آنها بار شده است.
مقیمی اظهارکرد: علما بحث انحلال خطاب را مطرح کردند که منظور آن بود که یک بحث راجع به شمول خطاب نسبت به نسل‎های آینده است. آن را از باب قضایای حقیقیه حل کردند که حکم روی موضوع مفروض الوجود رفته است و به همین خاطر هر فردی که به دنبال می‎آید مصداق موضوع هستند.

وی گفت: امام نقدی جدی به این تعبیر داشت و به همین واسطه علما نظرات بسیاری در این بحث مطرح کردند که اگر فقط هدف بعث است اگر این خطاب به عاصی یا کافر یا دیوانه و مجنون و عاجز بشود که این کار، کار لغوی استو برای توجیه خطاب به آنان راه حل های مختلفی ارائه دادند که مورد نقض وابرام قرار گرفت

  ایشان نظریه خطابات قانونی را برای حل این مشکل ارایه کردند.
مقیمی تصریح کرد: در واقع امام بیان کردند که در این بحث شارع به دنبال انگیزش نیست بلکه به دنبال جعل یک قانون کلی است که برای عموم به صورت خطابات قانونی وضع می شود ودیگر لحاظ شرائط یکایک افراد نیاز نیست. همین که عدهای باشند که منبعث شوند کافی است وخطاب از لغویت خارح می شود. در مجله فقه اهل بیت عربی شماره 42 به تفصیل این دیدگاه را توضیح دادیم